Leestijd ca. 8 minuten  |  Rating: 14+  |  Eerste publicatie 14 november 2015

Waanzin

In het Louvre huilt een vrouw. Haar mysterieuze glimlach is verdwenen en over haar wangen rollen bittere tranen. Parijs huilt met haar mee, lamgeslagen en verdoofd. Het is donker op de Champs-Élysées. Zelfs de Eiffeltoren en de Arc de Triomphe rouwen in duisternis. Terreur heeft de lichtstad gedoofd.
Het is acht uur ’s ochtends als ik met een kop koffie aan de keukentafel zit. Ik heb slecht geslapen. De beelden uit Parijs hebben vannacht onafgebroken door mijn hoofd gespookt. Het komt nu ineens wel erg dichtbij. Ik zet mijn laptop aan en zie op het welkomstscherm een foto van mijn jongens. Ze lachen. Drie stoere gasten van zeventien, negentien en twintig jaar oud. Leeftijden waarop je zomaar met je vrienden en vriendinnen een weekend naar Parijs kunt gaan om dronken te worden in het Quartier Latin, de bloemetjes buiten te zetten in Ménilmontant of een concert bij te wonen van – noem eens een dwarsstraat – Eagles of Death Metal. Ik slik, want voor het eerst in mijn leven ben ik blij dat mijn jongens niet van rockmuziek houden.
Ik staar naar het beeldscherm en neem een voorzichtige slok van mijn hete koffie. Het empathische deel van mijn hersens stuurt een koude rilling door mijn lijf. Even schaam ik me voor mijn zegeningen en denk ik aan al die ouders voor wie een foto op een beeldscherm het enige is wat nog rest. Ouders die hun kinderen gisteravond nietsvermoedend afzetten voor het Bataclan-theater, die hun zoons en dochters liefdevol een afscheidskus gaven, niet wetende dat het de laatste zou zijn. Ouders voor wie het leven plotsklaps geen enkele zin meer heeft. Onschuldige mensen, gewone mensen zoals wij allemaal.
Ik bijt op mijn lip en klik mijn browser aan. Het scherm vertoont afbeeldingen van bloedende slachtoffers, zwaarbewapende Franse antiterreureenheden en plattegronden van Parijs. De kaarten zijn gevuld met icoontjes van bommen en kalasjnikovs die de exacte locaties van de aanslagen duiden. Ik zucht en lees de reacties van de politieke elite. Obama en Merkel spuien de antiterrorismeretoriek die we al jaren horen. Net als na de aanslagen op de cartoonisten van Charlie Hebdo probeert Hollande het Franse volk gerust te stellen door te beloven dat de daders zullen worden gepakt en berecht. Ik begrijp dat de beste man op dit moment niet meer kan zeggen, maar het is natuurlijk lang niet genoeg om de angst onder de bevolking weg te nemen. Angst die ineens weer overal opduikt. Ook in Nederland. Wanneer zijn we hier aan de beurt? Waar eindigt dit? Hoe gaan we dit oplossen? De onzekerheid van de nabije toekomst stemt de natie somber.
Nadat ik mijn zaterdagochtend werkzaam heb besteed, zet ik om twee uur ’s middags de tv aan om naar de reactie van onze minister-president te luisteren. Hij spreekt zijn afschuw uit en benadrukt standvastig dat we niet zullen buigen voor terrorisme en nooit ofte nimmer onze westerse vrijheden zullen opgeven. Ik heb ons nationaal lachebekje zelden zo boos zien kijken. Even ben ik zelfs bang dat hij het stoerste jongetje van de klas wil zijn en op eigen houtje de oorlog aan IS gaat verklaren. Ik schud mijn hoofd. De harde bewoordingen, de quasiboze blik, het past niet bij hem. Het klopt gewoon niet. Het heeft iets ongeloofwaardigs. Deze beelden zien ze bij IS ook en ik vrees dat maar weinig haatbaarden nu ineens bibberend naar een grot in Syrië zullen vluchten. Als Rutte het volk even later oproept om de kalmte en eensgezindheid te bewaren, frons ik mijn wenkbrauwen. Een studentikoos ventje met een brilletje dat ons tot kalmte probeert te manen. Het is bijna zielig en meelijwekkend. Geweldige toespraak, Mark. Ik denk dat Nederland zich nu een stuk veiliger voelt. Normaal gesproken zou ik dit soort onzin weglachen, maar ik ben niet in de stemming. Ik krab eens achter mijn oren en weet het zeker. Wat Nederland nu nodig heeft is een echte leider. Een kerel. Als ik naar een andere zender zap worden mijn gebeden direct verhoord. Sinterklaas! Dat is waar, die kwam vandaag aan in Meppel. Helemaal vergeten, maar ja, dat heb je als je uit de kleine kinderen bent.
Het duurt even voordat ik doorheb dat ik zit te kijken naar een korte samenvatting van wat zich vanmorgen in Meppel heeft afgespeeld. Natuurlijk gaat het vooral níét over Sinterklaas en dus vertelt een voice-over dat het in tegenstelling tot de Goudse rellen van vorig jaar relatief rustig is gebleven. Er blijken slechts vier bussen met anti-Zwarte Pietdemonstranten naar Meppel te zijn gekomen. In verband met de aanslagen hebben ze zelfs even overwogen om het pietenprotest helemaal achterwege te laten, maar ze vonden het onderwerp daarvoor toch te belangrijk. ‘Eigenlijk had dit feest in zijn geheel afgelast moeten worden,’ hoor ik een donkergekleurde actieleider zeggen, ‘maar de intocht ging door en dus zijn we hier om op te komen voor alle mensen die zich gekwetst voelen.’ Sinterklaas meldt desgevraagd dat hij de protesten wel heeft gezien, maar dat het er allemaal vrij rustig aan toeging. De goedheilig man zegt het uitermate belangrijk te vinden dat iedereen in Nederland voor zijn mening mag uitkomen. Zolang de discussie op een beschaafde wijze wordt gevoerd, vindt hij het prima. Wijze woorden van een wijs man. Misschien zouden al die schreeuwers op de social media daar een voorbeeld aan kunnen nemen, want de bagger die ik de afgelopen weken weer heb gelezen is misselijkmakend. Uit beide kampen overigens. Kampen? Ja, kampen, want het is inmiddels wel duidelijk dat niets ons land zo fanatiek verdeelt als de Zwarte Pietendiscussie. (Let je even op, Mark, met je geleuter over kalmte en eensgezindheid?)
Aan de ene kant staat een leger van inheemse Nederlanders. Mensen die menen dat het oer-Hollandse erfgoed niet verkwanseld mag worden. Die niet willen luisteren naar de argumenten van een minderheid van de bevolking die de invulling van het sinterklaasfeest graag iets anders zou zien. De Zwarte Pietenfans voelen zich aangevallen en men denkt oprecht dat ‘anderen’ hun sinterklaasfeest willen afpakken. In werkelijkheid zijn ze bang voor verandering en dat is best vreemd, zeker als je het onderwerp van deze non-discussie in ogenschouw neemt. De tijd heeft ons immers geleerd dat juist tradities altijd onderhevig zijn geweest aan verandering. Tegenstanders van Zwarte Piet hebben zich gewoon neer te leggen bij het meerderheidsoordeel. Punt uit! We leven immers in een democratie. En een van de kenmerken van democratie is vrijheid. Vrijheid van leven, van doen, van werk, vrijheid van meningsuiting. Voor sommigen gelden al die verworven vrijheden helaas alleen voor autochtone blanke Nederlanders. Alle hier wonende Surinamers, Antillianen, Marokkanen en Turken moeten gewoon hun kop houden, tenzij ze het met ‘ons’ eens zijn. Tja. Aan de andere kant zien we de belerende vingertjes van de zelfverklaarde politiek correcte BN’ers, grachtengordelbewoners met moeilijke brillen en een flink deel van onze gekleurde medelanders. Allemaal roepen ze dat Zwarte Piet anno 2015 echt niet meer kan. Sylvana (u weet wel, die donkere mevrouw die achter iedere boom een racist vermoedt en van wie eigenlijk niemand weet waarom ze een bekende Nederlander is), Regilio Tuur, ja, zelfs waarnemers van de Verenigde Naties schreeuwen moord en brand als het om ons sinterklaasfeest gaat. Gaan ze bij de VN straks ook de Verenigde Staten aanpakken en Halloween afschaffen omdat alle lelijke mensen zich gekwetst voelen? Hebben ze daar bij die VN verdomme niets beters te doen? In De Wereld Draait Door krijgt Prem (yep, ik bedoel die vervelende schreeuwlelijk die alleen naar zichzelf luistert) uitgebreid de kans om als een bezetene te blèren dat Sinterklaas niet bestaat. Hou je bek, lul. Het is kwart over zeven en er zijn nog kinderen wakker.
Sommige donkergekleurde Pietenhaters zeggen nog altijd te lijden onder hun slavernijverleden. Huh? Volgens mij leefden de slachtoffers van de slavernij honderdvijftig jaar geleden. Dat waren de échte helden, mensen die een veel te hoge prijs hebben betaald voor hun vrijheid, maar dertigers en veertigers die in 2015 over hun slavernijverleden beginnen? Schei toch uit! Ik hoor geen Nederlander die met terugwerkende kracht de Spanjaarden aansprakelijk wil stellen voor het leed dat onze voorouders is aangedaan tijdens de Tachtigjarige Oorlog. Om over de Duitsers nog maar te zwijgen. Wees blij dat we hier in vrijheid mogen leven. Dezelfde vrijheid waar jouw en mijn voorouders zo voor hebben geleden.
Discriminatie en racisme zijn verschrikkelijk en moeten worden uitgeroeid, maar stel een vreedzaam en onschuldig familiefeest in hemelsnaam niet gelijk aan slavernij en onderdrukking. Volgens mij zijn Zwarte Pieten geen slaven, maar gewoon personeel. Ja, inderdaad, de baas is wit en het personeel is zwart. So what? De baas van America is zwart en driekwart van de bevolking blank. Nou en? Er is een groot verschil tussen gediscrimineerd worden en je gediscrimineerd voelen. Gediscrimineerd worden is geen keuze, je gediscrimineerd voelen wel.
In het licht van Parijs had ik even de ijdele hoop dat de discussie zou verstommen, maar ik lees op de social media dat de gemoederen alweer behoorlijk oplopen en dat de strijd onverminderd voortwoedt. Het debat is gekaapt door rechtse politieke partijen die de onderbuikgevoelens van een deel van Nederland verwoorden. Ze roepen op om tijdens het Suikerfeest folders tegen obesitas uit te delen, om verkleed als Sinterklaas het Kwaku Festival te bezoeken en alle demonstranten van vandaag op te pakken en pas na Pasen weer vrij te laten om te voorkomen dat ze de paashaas onder het mom van dierenmishandeling zullen weg demonstreren. Heel volwassen. Net als de doorgeslagen intolerante visie van een Surinaamse vrouw die alle kleurlingen die Sinterklaas mét Zwarte Piet vieren voor ruggengraatloze NSB’ers uitmaakt.
Ik vrees dat deze non-discussie nog niet klaar is. Voorlopig lijken de tegenstellingen tussen de bevolkingsgroepen alleen maar groter te worden. Laten we hopen dat de gematigde meerderheid zich distantieert van deze tweestrijd. Wat mij betreft viert iedereen het sinterklaasfeest op zijn eigen manier, zonder anderen te vertellen wat ze wel of niet moeten doen. Ik geloof net zomin in discriminatie als in Sinterklaas, dus ik vier het gewoon met Zwarte Pieten. Omdat ik dat altijd zo heb gedaan en omdat Zwarte Pieten nu eenmaal zwart zijn, zoals Smurfen blauw zijn.
Mijn vriend Walter heeft jaren bij ons thuis voor Zwarte Piet gespeeld, maar daar is hij vorig jaar mee gestopt. De reden? Hij had geen zin om zich groen te moeten schminken. Voor hem was de lol van het Zwarte Piet zijn eraf. Had ik al gezegd dat Walter Surinaamse roots heeft? Yep, Waltertje is donker, bijna net zo zwart als Barry White, en ik kan je vertellen, die was behoorlijk zwart. Daarnaast zit Walter geregeld op zwart zaad, gaat hij ieder jaar op vakantie naar het Zwarte Woud, droomt hij van een witte kerst, eet hij negerzoenen, blanke vla, jodenkoeken en zigeunerschnitzels en of dat allemaal nog niet genoeg is, woont hij ook nog eens in de Witte de Withstraat. Denk je dat Walter daarmee zit? Nee dus. Walter is namelijk veel te intelligent om zich over dit soort onbenulligheden druk te maken. Net als negenennegentig procent van alle kinderen. Die zijn kleurenblind. Het zal ze een zorg zijn of Piet zwart, rood, groen of geel is. Zolang ze hun cadeautjes en pepernoten krijgen vinden ze alles best. Het is een probleem van volwassenen. Volwassenen die geen respect hebben voor de mening van een ander, zeurpieten die een collectief gevoel van onbehagen veroorzaken en niet beseffen dat je de geschiedenis niet kunt veranderen maar tradities wel.
Ik zie op tv dat het aantal dodelijke slachtoffers van de aanslagen inmiddels is opgelopen tot honderd. Als ik denk aan de ouders die vandaag misschien wel hun kind hebben moeten identificeren, vraag ik me af waar sommige idioten zich in godsnaam druk over maken. De wereld is gek geworden. Waanzinnig. Het is allemaal complete waanzin.
Intussen valt de avond langzaam over de stad. Op het tv-scherm zie ik duizenden lichtjes. Er wordt een wake gehouden langs de Seine. Parijs, ze wordt al jaren traditioneel en liefkozend ‘stad van de liefde’ genoemd. Parijs, alsjeblieft nooit meer stad van terreur, maar voor altijd stad van de liefde. Als we toch eens één keer de geschiedenis wél konden veranderen en tradities konden laten voor wat ze zijn. Liefde overwint immers alles.

<  terug  – Copyright | Alle rechten voorbehouden © 2017 – Jeroen Guliker / Credo Uitgevers